Optymalizacja taryf dystrybucji 2021
Optymalizacja taryf dystrybucji to zazwyczaj jeden z pierwszych kroków w ramach optymalizacji kosztów energii elektrycznej. Pozwala to łatwo osiągnąć znaczne oszczędności praktycznie bez ponoszenia nakładów inwestycyjnych. Pokazuje osobom decyzyjnym w firmie, że optymalizacja kosztów i w dalszym kroku zużycia energii elektrycznej jest możliwa, nie zawsze wiąże się z dużymi nakładami i może przynosić wymierne rezultaty.
Poniższy artykuł poświęcony jest optymalizacji taryf dystrybucji na 2021, w grupach taryfowych C, o mocy umownej poniżej 40kW, dla pięciu największych OSD. Opisuje jak można zoptymalizować taryfy bez posiadania danych. Pokazuje jakie grupy taryfowe są optymalne dla kilku przykładowych profili i jak dzięki zmianie taryfy można zoptymalizować koszty opłaty mocowej.
Dostępne grupy taryfowe
Na początek zestawienie dostępnych do wyboru grup taryfowych, w poszczególnych OSD. W tabeli poniżej zestawione są możliwe grupy ze wskazaniem okresów szczytowych i pozaszczytowych w poszczególnych dniach tygodnia i okresach roku.
We wszystkich OSD występują grupy C11, C12a i C12b. Grupa taryfowa C12w występuje w Energa i PGE. Taryfa C13 dostępna jest tylko w Tauron, a C12n tylko w PGE. W PGE występuje także czterostrefowa grupa C14. Nie jest jednak ona poddana analizie. W grupach taryfowych C12b i C12w jeśli układ pomiarowy na to pozwala, godziny okresów szczytowych i pozaszczytowych są różne w okresie zimowym i letnim. Dla takiego wariantu zostały przeprowadzane wszystkie prezentowane w artykule analizy.
Optymalizacja taryf bez znajomości profilu – czy to możliwe?
Może się wydawać, że aby dobrać optymalną taryfę dystrybucji potrzebna jest szczegółowa znajomość profilu dobowo-godzinowego, a najlepiej posiadanie historycznych danych dla optymalizowanego PPE. Okazuje się jednak że nie zawsze. W całym obszarze Enea i dla części oddziałów Tauron stosowane są płaskie stawki w taryfach dwustrefowych C12a i C12b. Powoduje to, że w tych OSD de facto mamy do czynienie z 3-ma taryfami jednostrefowymi (c11, C12a i C12b). Jednak stawki mogą się różnić w poszczególnych grupach taryfowych, co pozwala uzyskać oszczędności po zmianie grupy taryfowej. I to niezależnie od profilu dobowo-godzinowego. Więcej na ten temat w szczegółowych analizach dla Enea i Tauron w dalszej części artykułu.
Optymalizacja kosztów opłaty mocowej poprzez zmianę taryfy
Od stycznia 2021 pojawiły się dodatkowe możliwości optymalizacji kosztów dystrybucji poprzez zmniejszenie kosztów opłaty mocowej. Można to uzyskać poprzez odpowiednią zmianę grupy taryfowej. Dotyczy to PPE w taryfach C, o mocy umownej do 16kW, w których nie ma licznika zdalnego odczytu. Dla tych PPE, opłaty nie są naliczane w zależności od rzeczywistego zużycia w godzinach obowiązywania opłaty mocowej. Naliczanie w tym przypadku odbywa się na podstawie profili standardowych. Profile standardowe, a tym samym % zużycia przypadający na godziny obowiązywania opłaty mocowej są różne, dla różnych grup taryfowych (więcej na ten temat tutaj). Dzięki temu zmieniając grupę taryfową na taką z korzystniejszym profilem, możemy obniżyć koszty opłaty mocowej. Więcej w szczegółowych analizach dla poszczególnych OSD.
Ryzyko wymiany licznika i przejście na naliczanie rzeczywiste
Jest jednak pewne ale. Jeśli jesteśmy pewni że przy zmianie grupy taryfowej nie zostanie wymieniony licznik i ciągle będziemy naliczani na podstawie profilu standardowego, łatwo jest wyliczyć oszczędności i uwzględnić to przy podejmowaniu decyzji o zmianie taryfy. Sytuacja nieco się komplikuje gdy założymy, że przy zmianie grupy taryfowej może nastąpić wymiana licznika, na licznik ze zdalnym odczytem. Wtedy zaczniemy być rozliczani na podstawie rzeczywistego zużycia. W takiej sytuacji aby podjąć właściwą decyzję, najlepiej byłoby znać profil dobowo-godzinowy i określić %zużycia w godzinach obowiązywania opłaty mocowej. W tabeli poniżej przedstawionych jest kilka możliwych scenariuszy z rekomendacją działania, w zależności od profilu rzeczywistego i profili standardowych w aktualnej i docelowej taryfie.
| Warunek 1 | Warunek 2 | Czy zmieniać taryfę |
|---|---|---|
| A≤B | A≤C | TAK. W każdym scenariusz zyskujemy. W scenariuszu wymiany licznika nawet więcej. |
| A>C | TAK.W scenariuszu wymiany licznika po prostu zyskamy mniej. | |
| A>B | W>Z | Raczej TAK. Nawet w scenariuszu wymiany licznika zyskujemy. Decyzję należałoby podjąć w zależności od różnicy W i Z oraz szacowanego błędu określenia A. |
| W<Z | ?? Jeśli zostanie wymieniony licznik stracimy. Jeśli pozostanie naliczanie na podstawie profilu standardowego zyskamy. Decyzja zależna od oceny prawdopodobieństwa wymiany licznika. |
Gdzie:
Dodatkową kwestią jest ograniczenie czasowe. Zgodnie z aktualnie obowiązującym rozporządzeniem naliczanie na podstawie profilu standardowego powinno się odbywać tylko do końca 2021 roku. Oczywiście można sobie wyobrazić scenariusz przesunięcia tego terminu. Z drugiej strony procedowany jest projekt zmiany ustawy o rynku mocy, który całkowicie zmieni sposób naliczania opłaty mocowej dla takich PPE, na ryczałtowy. Wtedy opłata będzie całkowicie niezależna od profilu zużycia. Zmiana ta może wejść w życie jeszcze w 2021 roku. Wtedy korzyści byłyby uzyskiwane tylko do momentu wejścia w życie tych zmian. O projekcie zmian może przeczytać w tym artykule na blogu.
Modelowe profile dla jakich przeprowadzono analizy
Na potrzeby tego artykułu przeprowadziłem analizę kosztów w poszczególnych grupach taryfowych, dla 4-ech modelowych profili zużycia. Dla każdego z nich określony został szacowany roczny koszt dystrybucji. Koszt wszystkich składników zmiennych i stałych opłat dystrybucyjnych poza opłatą mocową i abonamentową. Roczne zużycie energii modelowych PPE jest na poziomie 50 MWh, a moc umowna dobrana na zasadzie – moc w okresach szczytowego zapotrzebowania + 50%. Poniżej tabela z zestawieniem modelowych profili.
| Profil płaski | Profil "biuro" | Profil "usługi" | Profil "piekarnia" | |
| pn-pt |  |  |  |  |
| sb | |  |  |  |
| nd | | |  |  |
Optymalizacja taryf dystrybucji w Enea
W Enea dostępne są 3 grupy taryfowe dla PPE poniżej 40kW: C11, C12a i C12b. Enea dla dwustrefowych C12a i C12b stosuje politykę płaskich stawek. Czyli de facto wszystkie dostępne taryfy to są taryfy jednostrefowe. W każdej z tych grup wszystkie składniki kosztów taryf są jednakowe, poza składnikiem zmiennym stawki sieciowej. Dla grupy C11 wynosi on 146,7 zł/MWh, a dla C12a i C12b wynosi 125,3 zł/MWh. Czyli niezależnie od profilu zużycia zmieniając grupę taryfową z C11 na C12a lub C12b zmniejszamy koszty o 21,4 zł na każdej MWh.
Dla punktów poboru z opłatą mocową naliczaną na podstawie profilu standardowego możemy uzyskać dodatkowe oszczędności. Wyniosą one odpowiednio:
Ze względu na różnice w profilach standardowych korzystna jest też zmiana grupy taryfowej z C12a na C12b, mimo takich samych pozostałych stawek dystrybucji. Dzięki temu oszczędzamy ok 11 zł/MWh.
Optymalizacja taryf dystrybucji w Tauron
W Tauron dostępne są 4 grupy taryfowe dla PPE poniżej 40kW: C11, C12a, C12b i C13. W zależności od stosowanej polityki taryfowej można tu wyróżnić 2 grupy oddziałów.
Oddziały z płaskim stawkami.
Podobnie jak w Enea wszystkie składniki kosztów dla taryf C11, C12a i C12b są jednakowe dla tych grup, poza składnikiem zmiennym stawki sieciowej. Dla grupy C11 wynosi on 136,3 zł/MWh, a dla C12a i C12b wynosi 128,1 zł/MWh. Czyli niezależnie od profilu zużycia zmieniając grupę taryfową z C11 na C12a lub C12b zmniejszamy koszty o 8,2 zł na każdej MWh.
Dodatkowo w czasie naliczania opłaty mocowej na podstawie profili standardowych ze zmiany grupy taryfowej C11 na C12a lub C12b uzyskamy dodatkowe oszczędności. Oszczędności te wyniosą odpowiednio:
Ze względu na różnice w profilach standardowych korzystna jest też zmiana grupy taryfowej z C12a na C12b. Dzięki czemu oszczędzamy ok 9 zł/MWh.
W przypadku tych oddziałów zmiana z C11 na C12a lub C12b będzie zawsze korzystna (poza przypadkami rozpoczęcie naliczania opłaty mocowej na podstawie danych rzeczywistych i bardzo niekorzystnego profilu – powyżej 71,2% zużycia w godzinach opłaty mocowej).
Są jednak profile dla których można uzyskać jeszcze większe oszczędności dzięki zmianie na taryfę C13. Są to PPE o dużym zużyciu w weekendy i w godzinach nocnych. Takimi profilami mogą być na przykład:
W tym przypadku nie możemy natomiast liczyć na zmniejszenie opłaty mocowej – ten sam profil standardowy w C11 i C13.
Oddziały ze zmiennymi stawkami
Dla rozpatrywanych profili modelowych, w każdym z nich taryfa optymalna jest inna niż jednostrefowa C11. W zależności od profilu są to C13 lub C12a. Oszczędności jakie uzyskujemy ze zmiany z C11 na taryfę optymalną, dla modelowych profili wahają się od 4,3% do 7,7%. Szczegóły w zestawieniu poniżej.
Dla profili “płaski” i “piekarnia” koszty w optymalnej taryfie C13 są zbliżone do kosztów w taryfie C12a. Jednak profil standardowy C12a daje o ok 5,5zł/MWh niższe koszty opłaty mocowej, w porównaniu do C13. Warto więc C12a rozważyć nawet w sytuacji niewiele wyższych kosztów, właśnie ze względu na tą opłatę. Dla profilu “płaski” koszty w C12a są wyższe o 2 zł/MWh, a w profilu “piekarnia” jedynie o 0,3 zł/MWh. Oczywiście uzysk będzie tylko wtedy gdy opłata mocowa jest i pozostanie naliczana na podstawie profilu standardowego.
Optymalizacja taryf dystrybucji w Innogy
W Innogy zdecydowanie najbardziej opłacalną grupą taryfową jest C12a. Dla wszystkich modelowych profili pozwala ona uzyskać oszczędności przy zmianie z C11. Oszczędności te w zależności od profilu wahają się od 18,8% do 22,5%. Szczegóły w zestawieniu poniżej.
Dodatkowo w przypadku PPE z naliczaniem opłaty mocowej na podstawie profili standardowych (przy utrzymaniu takiego sposobu) zyskujemy ok 5,5 zł/MWh, po zmianie z C11 na C12a.
Optymalizacja taryf dystrybucji w PGE
Ze względu na dużą różnorodność stawek w poszczególnych oddziałach PGE, analiza została przeprowadzona tylko dla części oddziałów (Białystok, Lublin, Rzeszów, Zamość), dla których występują takie same stawki w rozważanych grupach taryfowych.
Dla rozpatrywanych profili modelowych, w każdym z nich taryfa optymalna była inna niż jednostrefowa C11. W zależności od profilu są to C12a lub wprowadzona w poprzednim roku C12n. Oszczędności jakie uzyskujemy ze zmiany na taryfę optymalną dla modelowych profili wahają się od 10,2% do 25,4%. Szczegóły w zestawieniu poniżej.
Profile standardowe C12a i C12n mają praktycznie ten sam udział zużycia w godzinach opłaty mocowej. W związku z tym dla tych przypadków przy zmianie z C11 na C12a lub C12n zyskamy dodatkowe ok 4,5 zł/MWh.
Optymalizacja taryf dystrybucji w Energa
W Energa podobnie jak w Innogy niekwestionowanym liderem jest grupa taryfowa C12a. Dla wszystkich modelowych profili pozwala ona uzyskać oszczędności przy zmianie z C11. Oszczędności te są zdecydowanie największe spośród wszystkich OSD i w zależności od profilu wahają się od 34,a% do 41,9%. Szczegóły w zestawieniu poniżej.
Dodatkowo w przypadku PPE z naliczanie na podstawie profili standardowych (przy utrzymaniu takiego sposobu) zyskujemy dodatkowe ok 4 zł/MWh.
Podsumowanie
Dla wszystkich modelowych profili, we wszystkich OSD „standardowa” taryfa C11 nie jest optymalną. W każdym przypadku możliwe jest osiągnięcie mniejszych lub większych oszczędności poprzez zmianę grupy taryfowej. Największe oszczędności z takiej zmiany można uzyskać w Energa i sięgają one ponad 40%. Dla PPE z naliczaniem opłaty mocowej na podstawie profilu standardowego można uzyskać dodatkowe oszczędności na kosztach opłaty mocowej.
Im lepiej znasz profil tym lepszy będzie dobór taryfy optymalnej. Istnieją jednak obszary(Enea, część oddziałów Tauron) gdzie oszczędności uzyskamy niezależnie od tego jaki jest profil dobowo-godzinowy.
Możliwości optymalizacji taryf występują także dla grup taryfowych innych niż C1, poniżej 40kW. Nawet jeśli nie znasz profilu dobowo-godzinowego są OSD, w których można uzyskać oszczędności nie zależnie od profilu.
Powyższe analizy dla modelowych profili są tylko symulacjami i przy profilach odbiegających od tych prezentowanych w artykule, mogą dać inne wyniki i rekomendacje. Jeśli znasz swój profil dobowo-godzinowy zachęcam do przeliczenia kosztów poszczególnych taryf dla własnego profilu. Gdy nie znasz profilu lub masz duże wątpliwości zachęcam do kontaktu z firmami, które zajmują się profesjonalnie doborem taryf.
Jeśli w twoim przedsiębiorstwie nie optymalizujecie taryf dystrybucji, wierzę że powyższy artykuł przekonał cię do tego że warto to robić. Analizę w tym zakresie warto przeprowadzać w każdym roku po opublikowaniu nowych stawek dystrybucji, bo po zmianach inne grupy taryfowe niż obowiązujące mogą się okazać optymalnymi. Dziękuje za przeczytanie artykułu i trzymam kciuki za oszczędności uzyskane w wyniku optymalizacji taryf dystrybucji w Twojej firmie.
